Guus van Holland kan eindelijk ontspannen lachen

Een bijzonder persoon doet zijn intrede in de OldStarswereld. Guus van Holland. 71 jaar, gepensioneerd. Hij is nu ‘freedomrider’, aldus zijn LinkedIn-pagina. Guus heeft een bijzondere carrière achter de boeg als journalist (o.a. Volkskrant,NRC). Hij heeft als echte (zeer gerespecteerde) vakman een naam opgebouwd die hij de rest van zijn leven met zich mee zal dragen. Freedomrider zijnde is OldStars toevallig op zijn pad gekomen in Leiderdorp.

Guus was aanwezig bij de opening van De Derde Helft bij RCL (27nov-2019). Daar zag hij voor het eerst in zijn leven ‘live’ een potje walking football. Het plezier viel hem op, de humor, maar ook de energie die erin werd gestopt. Contacten werden uitgewisseld, lijntjes werden gelegd, en het wachten is nu op het officiële debuut van Guus. Guus debuteerde op woensdag 5 februari als gastspreker bij RCL. Dit deed hij vanuit het project De Derde Helft, waarbij activiteiten voor en door ouderen worden georganiseerd in de ‘kantine’. Gewoon praten over zijn carrière als sportjournalist. Anekdotes vertellen.

En anekdotes, die heeft Guus genoeg. Anekdotes over Louis van Gaal, het Ajax van ’95, de Tour de France, Joop Zoetemelk, het journalistieke vak, en het gereformeerde Bennekom. Guus debuteert vandaag officieel op de website van OldStars.nl, en doet exclusief voor OldStars zijn verhaal! 

Geboorteplaats Bennekom, een gereformeerd dorp
“Ik ben geboren in Bennekom, een christelijk dorp vlakbij Ede. Ik ben ook christelijk opgevoed, gereformeerd. Het mooie was, mijn vader heeft me het christendom min of meer proberen bij te brengen. Dus zat ik zondagochtend als kind in de kerk. Maar met diezelfde vader fietste ik na de kerk naar de Wageningse Berg, om samen naar FC Wageningen te kijken. Voetbal kijken op zondag hoorde in Bennekom eigenlijk niet. Toen ik elf/twaalf was heb ik het christelijk geloof wat achter me gelaten. Ik heb nog wel op een christelijk lyceum gezeten, maar dat heb ik ook niet afgemaakt. Daar ging het er erg streng aan toe. Veel over de Bijbel, en heel streng over allerlei dingen. Ik ben blij dat ik daar niet gebleven ben.”

Op een gegeven moment heb je geen zin meer om op zondagochtend naar de kerk te gaan. Dan blijf je liever liggen, slaap je liever uit. Mijn ouders besloten toen, met moeite, laat hem maar liggen.

Invloed van gereformeerd Bennekom op leven
Mijn christelijke achtergrond in mijn jeugd heeft toch wel enige invloed gehad op mij denk ik. Ik heb er wel een beetje last van gekregen, in de vorm van een paranoia achtervolgingsgevoel. Ik weet niet precies of het daardoor komt, maar het zou goed kunnen. Als je dit niet doet dan werd je gestraft. Schuldgevoel aanpraten. Als je iets raars deed dan kwamen de ouderlingen aan de deur. En in Bennekom wist meteen het hele dorp het als je op zondag niet in de kerk verscheen. Heel streng was het. Als je dit niet doet, dan kom je niet in de hemel.

Van gereformeerd naar boeddhist
Ik ben er erg gevoelig voor geworden, denk ik. Nu probeer ik boeddhist te worden. Maar ik moet oppassen dat ik niet achter een goeroe aan ga lopen. Je bent er hier veel vrijer in. Het is niet zo dat je ergens voor gestraft wordt. Bij het boeddhisme kan je zelf vrijheid vinden. In plaats van dit mag niet en dit mag wel. Wat is die term ook alweer? Dogma’s. Dogma’s van zo moet het en zo moet het niet. Die kennen ze niet in het boeddhisme. Het is heel moeilijk om zo te leven, maar het bevalt me veel beter dan dat wat ik als kind heb meegemaakt.

Vrijheidsgevoel
Méér vrijheid gevoel, dat heb ik altijd wel gehad in mijn leven. Ook in mijn voetbaltijd (vv Bennekom 1 red.) Ik had als jongen een baard, dan wordt je al gauw als een soort hippie gezien. Ik was erg opstandig tegenover trainers. Ik was wel altijd heel trouw aanwezig, misschien wel meer dan de andere spelers, maar als trainers zeiden je moet dit doen, je moet dat doen. Dan dacht ik, waar is dat voor nodig. Maar dat heb ik altijd wel een beetje gehad hoor. Heb altijd wel mijn eigen koers gekozen. Mijn eigen weg willen kiezen.

Toen de eerste sponsor zo’n beetje zich aandiende, kreeg je trainingspakken van de sponsor met de naam van de sponsor erop. Toen zei ik, dat doe ik niet. ‘Ja maar dan krijg je ervoor betaald.’ Nee dat doe ik niet. Principieel was dat. Ik heb dat altijd wel een beetje in me gehad, mijn eigen weg willen kiezen. In de journalistiek heb ik dat kunnen uitbouwen, of eigenlijk kunnen volhouden. Ik schrijf wat ik zelf wil of vind. Als dan een boze voorzitter op me af kwam, of een boze sponsor, of de Ajax voorzitter, en vroeg wat heb je nou weer gedaan. Dan zei ik, ik heb niks met je te maken, ik zie een wedstrijd en ik schrijf op wat ik zie. Die vrijheidsdrang, of onafhankelijkheidsdrang, heb ik altijd wel een beetje gehad. Ik wil niet met handen en voeten gebonden zijn aan wie dan ook.

Begin van carrière
In het begin van mijn carrière was dat soms wel moeilijk, omdat dan een chef boven je zit. In de eerste jaren mocht ik naar de Tour de France toe. Toen zei mijn chef, nou, ik weet niet of je daar nog een keer naar toe moet. Ik had zoiets van, wat zullen we nu krijgen, waarom niet?! Mijn chef was heel zwart/wit. Ik schreef niet zoals hij dat wilde. En toen gingen anderen erover stemmen. En die zeiden, nee, dat moet hij zelf weten. Dat was het moment dat ik het zat was om iets voor een ander te doen. Dat werd me ook wel meegegeven. Je moet het op je eigen manier doen. Na twee maanden vroegen mensen me, wat ben jij aan het doen? Ik was compleet veranderd volgens hun. Maar ik was gewoon op mijn eigen manier gaan schrijven, en dat werd erg gewaardeerd, al weet ik niet of mijn chef het waardeerde. Maar gelukkig heb ik het de rest van mijn carrière vol kunnen houden.

Boze brief van directie Coca Cola Nederland
Ik had die vrijheid nodig om gewoon stukken te kunnen tikken. Bijvoorbeeld toen ik in de Tour de France was. Die wielrenners kregen eerst altijd maar een flesje Perrier. En ineens moesten ze Cola gaan drinken. Bepaalde wielrenners zeiden toen, ik moet die troep niet. En die flikkerden die troep weg. Ik schreef dan op dat die wielrenners dat zeiden. En dan schreef ik een beetje ongenuanceerd op dat ze ook gelijk hadden. Waarop dan een brief op hoge poten van de directie van Coca Cola Nederland naar mijn baas werd geschreven, van, dat kan allemaal niet hè. Ik stond er zelf achter van wat ik schreef. Waarop mijn baas zei, dat regelen we allemaal wel joh. Die vrijheid van mijn baas had ik nodig. Al had ik het achteraf gezien wel wat genuanceerder opgeschreven.

Niet doen wat moet/hoort
Ik zet me af van mensen die ‘meededen met wat er moest.’ Zo van, als ik niet schrijf met wat een voetballer, wielrenner, voorzitter van Ajax of Feyenoord wil, dan kom ik er niet. Maar ik dacht, dan kom ik er toch niet meer in. Ik heb vaak genoeg gehad dat ik door dat onafhankelijkheidsgevoel in voetbalstadions ben geweigerd. Het is ook heel moeilijk, een tweestrijd. Omdat je toch voor je krant een stuk moet schrijven, maar je tegelijkertijd onafhankelijk wilt blijven. Veel mensen vonden mijn stukken ook niet leuk. Ze hebben liever dat je positief bent over dingen, maar ik probeerde toch kritisch tegenover zaken te blijven staan.

Verstandhouding met Louis van Gaal
Zoals ik al zei, met die kritische houding maak je niet alleen maar vrienden. Ik heb het ook weleens met Louis van Gaal gehad. Met een Europacup wedstrijd, Ajax verloor toen met 3-0, tegen Parma geloof ik. De thuiswedstrijd wonnen ze toen wel. Die week erop, kon ik hem over die wedstrijd interviewen. Ik was de eerste die een interview met hem kreeg. Als je met 3-0 verliest, uit bij Parma, dan is dat als Ajax zijnde natuurlijk… Van Gaal zei, ja maar heb je gezien hoe ze voetbalden? Ik zei, ja, maar, nou en? Dan doe jij dat toch ook. Ze verdedigden iets meer, gingen dan uitvallen, en kwamen er toen uit. Die Italianen hadden toen een fantastische voetballer, Zola, en nog een Colombiaan, Asprilla, die heel snel was. Ze kwamen eruit en scoorden drie keer.

Ik zei, dan doe je dat ook, dan ga je toch ook verdedigend spelen en dan erover heen. Ik snap best dat je aanvallend wilt voetballen, maar dat is soms ook naïef. En toen zei hij heel eerlijk. Ja maar dat kan ik niet verkopen. Wij kunnen niet in de Meer verdedigend gaan spelen. Dat pikt het publiek niet. Met Louis kon je een prima gesprek voeren. Gewoon discussiëren. In persconferenties moest je er niet tegenin gaan, want dan werd hij hels. Maar één op één kon je prima met hem praten

Van Gaal wilde altijd dat wanneer ik het had opgeschreven, dat hij het eerst kon lezen voor de publicatie. Hij had toen eigenlijk maar een paar veranderingen. Overal waar ‘ik’ stond, moest ‘wij’ worden. Dat hij niet die mening had, maar de hele club die mening had.

Europa cup finale van ‘95
Toen ze ooit een keer de finale wonnen, Ajax, in ’95. Toen deed mijn favoriete speler bij Milan niet mee, Savicevic. Ik zat op de perstribune, toen kwam Tom Egbers, van de NOS kwam naar me toe, die zei, Savicevic doet niet mee. Oke, dan ga ik weer naar huis, zei ik, en stond op om weg te lopen…

Ajax won toen, door een puntertje van Kluivert. Maar AC Milan had net zo goed 4-0 kunnen winnen. Van der Sar haalde prachtige ballen eruit. Om onverklaarbare redenen, hij was gewoon een goede keeper. Tweede helft puntertje van Kluivert en daar bleef het bij. Na afloop vroeg ik Van Gaal tijdens de persconferentie, of het nog uitmaakte of Savicevic niet mee deed bij Milan. Toen zei hij, wij praten niet over één speler. Ik heb toen maar geschreven dat Ajax niet zijn beste spel had, en dat het niet de beste wedstrijd was.

Ik weet nog wel, op de heenweg mocht ik niet mee in het vliegtuig van Ajax, want ik was niet pro Ajax. Dat was gewoon een lijnvlucht met de spelers, sponsors, 25 journalisten, het bestuur en wat journalisten. Van Gaal had toen geregeld dat ik niet in dat vliegtuig zat, omdat ik te negatief was over Ajax. Terwijl ik het hele jaar overal mee naar toe was geweest. Ineens moest ik toen in een achter vliegtuig die kant op.

Uiteindelijk mocht ik bij de terugreis wel mee. Dat beschouw ik als een soort van overwinning. Er kwamen toen op de terugvlucht nog bestuursleden van Ajax naar me toe in dat vliegtuig. Die hun excuses richting mij gingen aanbieden omdat ik niet mee mocht in het vliegtuig. Het is een voorbeeld, vooral vanuit Van Gaal, als je niet voor ons bent dan ben je tegen ons. Terwijl ik gewoon opschrijf wat ik zie.

Niet door Van Gaal in keurslijf te krijgen
Ik heb weleens gehoord dat die Piet Schrijvers, die werd trainer bij FC Wageningen, een jaartje of halfjaartje heeft dat geduurd, dat alle auto’s van de spelers met hun neus dezelfde kant op moesten staan. Hebben ze in Wageningen gezegd, wat is dit dan, ga jij maar weg. Dat is het idee, dat alle journalisten, volgens Van Gaal, maar voor Ajax moeten zijn. Ik kan me voorstellen dat Van Gaal dat wil. Dat Ajax dat wil. Maar mij krijg je niet in dat keurslijf. Daar ben ik wel soort van trots op, dat ze me niet in het keurslijf krijgen. En dat je toch iemand bent waar ze op letten.

Lange tijd later, toen ik allang niet meer met voetbal bezig was, kwam ik Van Gaal nog eens tegen. Liep ik met Louis de trap op. Hij zei, ha Guus, lang niet gezien. Ik zei ja klopt, ik ben tegenwoordig ook coach. Toen was ik chef geworden. Hij was heel vriendelijk. Toen behoorde ik niet meer tot de mensen die hij moest sturen. Het zijn ook best prettige mensen, ook Van Gaal, maar vanuit hun functie moeten ze zorgen dat iedereen op hun hand is. Echt vriendschappen heb ik niet opgebouwd in de voetbalwereld.

Joop Zoetemelk
Ik heb meer met wielrenners banden opgebouwd dan met voetballers. Dat zijn toch ander soort mensen. Die mensen hebben me echt belogen. Omdat ze doping hebben gebruikt. Als ik Joop Zoetemelk bijvoorbeeld tegenkom, dan zegt hij, he Mark, omdat hij niet meer weet hoe ik heet. Maar met al die mensen kan ik nu heel goed opschieten. Al heb ik toen altijd heel kritisch over wielrennen geschreven en soms ook echt botste met dezelfde mensen.

Die topsportwereld, concurrent van elkaar zijn, ervoer ik ook in de competitie tussen de kranten. Zeker de Telegraaf en de rest. Als zij iets weten, willen ze dat als enige of als eerste weten. Mij interesseert dat niet. Ik schrijf liever een verhaal met nuance erin. Als iemand drugs gebruikt als topsporter, dan ben ik niet geïnteresseerd in dat die topsporter dat doet, maar wel in waarom hij of zij dat doet. Die topsporters die staan altijd onder zo’n enorme druk, dat kunnen mensen zich niet voorstellen. Ik heb daar altijd kritisch naar gekeken.

Terug naar de jeugd in Bennekom
Het kritisch naar sport kijken is denk ik ook ontstaan in dat dorp, in Bennekom. Sport was iets heidens in die tijd. Dat je niet mag voetballen op zondag. Misschien heb ik daardoor altijd het idee gehad kritisch naar sport te kijken. Niet naar bewegen. Kijk, bewegen is bewegen. Maar topsport is anders. Ik weet intussen uit ervaring dat topsport niet zo gezond is. Kijk je kan een gouden medaille halen, of drie, en dan op een gegeven moment op je 35ste ben je klaar. Of je lichaam is kapot, of je bent klaar. Dat sterke verlangen naar iets wat het hoogst haalbare is. Het kost alleen maar pijn. Topsport. Je bent alleen maar aan het trainen, en aan het strijden, en alles er voor laten. En dan lukt het niet. En dan ben je op je 35ste klaar en dan moet je stoppen, waar heb je het dan voor gedaan. Of je bent op je 20ste klaar door een blessure. Wat doe je dan, als je daarvoor alles ervoor hebt moeten laten.

Guus zijn kritische houding richting topsport is opmerkelijk te noemen, vanaf de buitenkant. Omdat hij er zelf altijd over heeft geschreven. Bepaalde zaken in het leven van Guus hebben hem gevormd en doen relativeren. Zijn gereformeerde achtergrond is al genoemd, maar zijn scheiding, twee burn outs en zijn ernstig ziekbed hebben hier ook zeker invloed op gehad.

Ik heb wat problemen gehad met een relatie wat uitging. Toen werd ik redelijk depressief. Je kan dan een uitweg zoeken in drank en drugs. Ik zocht mijn uitweg in het boeddhisme. Dat boeddhisme heb ik daarna lang losgelaten, tot ik alles weer op de rails had, maar vlak voor mijn pensioen kwam het terug. Het begon weer te kriebelen. Toch dat verlangen naar een kerk, wel zonder een god, maar toch een bepaalde zoektocht. Een zoektocht met vrijheid, zoals dat in het boeddhisme kan. In die zoektocht zit ik nog steeds.

OldStars walking football spreekt me veel meer aan dan topsport
Ik had zelf een probleem op het eind, van dat ik mijn hele leven over sport had geschreven. Mijn probleem vond ik toch wel, dat ik zo geobsedeerd was door strijd en competitie. Dat je dat altijd mooi vond. Hoe mensen elkaar verrot schoppen. Dat voelde niet lekker. Je kan beter vriendelijk met elkaar omgaan. Kijk naar walking football. Wat mensen mij vertellen. We gaan anderhalf uur spelen, en dan lekker een kopje koffie met elkaar drinken. Of je nou gewonnen hebt of verloren, dat maakt dan niet meer uit. Dat is veel leuker toch, en past veel meer bij mij, en bij de boeddhistische leer.

Op Guus zijn manier met pensioen  
Zeven of acht jaar geleden merkte ik dat ik uitgeblust begon te raken. Van de competitie om goede stukken te schrijven. Kreeg last van mijn hart, hartkloppingen enzo. Toen ik thuiskwam van m’n vakantie in Egypte, heb ik toen onmiddellijk een berichtje gestuurd van, ik ben klaar, ik kom niet meer. Ik weet nog wel dat de toenmalige hoofdredacteur tegen me zei, ja maar Cruijff heeft wat geschreven, jij moet een stuk schrijven. Toen zei ik nou, ik doe het niet. Ja maar het moet. Ik doe het niet. En ik was niet bang. Ik zei ik doe het niet. Iedereen zei jij moet het doen. Ik zei ik doe het niet. Anderen waren wel bang en gingen dat ineens schrijven. Ik bleef onafhankelijk. Ze wilden me niet kwijt. Toen ben ik gestopt, met pensioen gegaan.”

Daar komt ineens die jongen uit het eerste van Bennekom terug die weigert in het trainingspak van de sponsor te voetballen. Die zijn eigen koers vaart. Die op zoek is naar antwoorden op het leven, naar zichzelf, naar rust. Inzichten probeert te vinden in het boeddhisme op vragen als waarom hij op deze aarde is. Bepaalde zaken een plaats kunnen te geven. Het wegzetten van een verlangen, misschien wel naar een verlangen naar erkenning en waardering. Wat ontbrak in de calvinistische gereformeerde jeugd.

OldStars lijkt niet bij toeval op het pad van Guus van Holland te zijn gekomen. Ontspanning, lachen, ouwehoeren, liefde voor het spelletje, voetbalanekdotes delen van vroeger, en gewoon met een bakje koffie in de kantine praten over alles wat een mens bezighoudt. Dat is wat OldStars kenmerkt. Weet Guus nu ook.

Guus wil zelf nog het OldStars walking football toernooi noemen bij RCL Leiderdorp: 8 mei, waarbij veel teams kunnen meedoen en er geld wordt opgehaald voor KIKA in de strijd tegen kanker. Meer informatie volgt hierover.

Het OldStars team wenst Guus een mooi debuut en een ontspannende OldStarscarrière. Met dezelfde ontspannen glimlach die hij tijdens dit interview geregeld liet zien! 

 

Terug naar nieuws